APRS — Konumun Radyo Dalgalarında
Telsizinle konumunu, hava durumunu ve kısa mesajlarını gerçek zamanlı paylaş. GPS + telsiz + APRS ağı = dünyanın her yerinden izlenebilen canlı bir taktik bilgi haritası. İnternet çökse bile çalışır.
APRS Nedir?
Otomatik Paket Raporlama Sistemi
APRS, amatör telsiz üzerinden gerçek zamanlı taktik veri paylaşımı sağlayan dijital bir sistemdir. Bob Bruninga (WB4APR, 1948–2022) tarafından ABD Deniz Harp Okulu'nda geliştirilmiş, 1992'de tanıtılmıştır.
AX.25 paket protokolü üzerinde 1200 baud AFSK modülasyonuyla çalışır. Tek bir bölgesel frekansta herkes aynı kanalı paylaşır — böylece bölgedeki tüm APRS trafiğini tek frekansta duyarsın. APRS yalnızca "araç takibi" değildir: iki yönlü, gerçek zamanlı, yerel bir bilgi ağıdır.
APRS ile Neler Gönderilir?
- Konum beacon'ları — GPS koordinatı + sembol + açıklama
- Hava istasyonu verileri — sıcaklık, rüzgar, yağış, basınç
- Kısa metin mesajları — istasyondan istasyona, gruplara (ANSRVR)
- Telemetri — voltaj, sıcaklık, sensör verileri (balon, röle)
- Nesneler / etkinlikler — toplantı noktası, kontrol noktası
- Acil durum bildirimleri — Mic-E emergency, arama-kurtarma
Nasıl Çalışır?
Beacon gönderilir
Tracker (telsiz/telefon) konum paketini 144.800 MHz'e yayınlar.
Digipeater tekrarlar
Yüksek tepelerdeki digipeater'lar paketi geniş alana yayar (WIDE1-1).
iGate internete taşır
Paketi duyan iGate istasyonu APRS-IS sunucularına aktarır.
APRS-IS dağıtır
Küresel internet omurgası paketi tüm bağlı istemcilere iletir.
aprs.fi'de görünür
Saniyeler içinde konumun dünyanın her yerinden izlenebilir.
Temel Kavramlar
Beacon
İstasyonun periyodik yayınladığı paket: konum, sembol, kısa açıklama. Sabit istasyon 30 dk'da bir; mobil istasyon smart beaconing ile hız ve yön değişimine göre otomatik sıklık ayarlar.
Digipeater
Digital repeater. Duyduğu paketi aynı frekansta yeniden yayınlar; tepelere kurulur, kapsamayı büyütür. Path'teki WIDE komutlarına göre kaç kez tekrarlanacağına karar verir. RF → RF çalışır, internet gerektirmez.
iGate
RF ile internet (APRS-IS) arasındaki köprü. Duyduğu paketleri APRS-IS'e aktarır (RX iGate); bazıları internetten gelen mesajları RF'e de geçirir (TX iGate). Raspberry Pi + RTL-SDR ile bile kurulabilir.
APRS-IS
APRS Internet Service — dünyadaki tüm iGate'lerin bağlandığı sunucu ağı (ör. rotate.aprs2.net:14580). aprs.fi gibi servisler veriyi buradan alır. Paket göndermek için passcode gerekir.
Path (Yol)
Paketin kaç digipeater atlayacağını belirler. Mobil için standart: WIDE1-1,WIDE2-1 (en fazla 2 atlama). Sabit istasyon: WIDE2-1 yeterli. WIDE3 ve üzeri ağı gereksiz doldurur — kullanma.
Sembol
Haritada istasyonunu temsil eden ikon: araba, ev, el telsizi, balon, hava istasyonu, tekne... İki karakterlik kodla belirlenir (ör. /> araba, /- ev, /[ yaya).
iGate · Digipeater · Tracker — Farkları Ne?
Normal APRS İstasyonu
Kendi konumunu ve verisini RF üzerinden yayınlayan istasyon (tracker/mobil). Araçtaki telsiz, eldeki HT veya LoRa tracker. Amaç: kendini görünür kılmak ve mesajlaşmak. Ağdan yararlanır ama altyapı katkısı yapmaz. Herkes böyle başlar.
Digipeater
Başkalarının paketlerini RF üzerinde tekrarlayan altyapı istasyonu. Yüksek yerde kurulur, kapsamayı genişletir. İnternet gerekmez. Fark: tracker kendi verisini üretir, digipeater başkalarınınkini taşır.
iGate
RF paketlerini internete (APRS-IS) aktaran istasyon. Digipeater'dan farkı: paketi RF'te tekrarlamaz, internete taşır. Bölgede iGate yoksa oradaki istasyonlar aprs.fi'de görünmez. RX-only iGate sadece dinler; TX iGate lisans ister.
APRS Frekansları
| Frekans | Bölge / Kullanım | Açıklama |
|---|---|---|
| 144.800 MHz | Türkiye / Avrupa / Orta Doğu ★ | 2m — bölgemizin ana APRS frekansı |
| 144.390 MHz | Kuzey Amerika | 2m — ABD/Kanada ana frekansı |
| 145.825 MHz | ISS / Uydu | Uluslararası Uzay İstasyonu digipeater'ı (path: ARISS) |
| 433.775 MHz | LoRa APRS | 70cm — TTGO kartlarla düşük güç, uzun menzil |
| 10,1473 MHz | HF 30m | 300 baud — kıtalararası APRS |
SSID Kullanımı
| SSID | Kullanım |
|---|---|
| -0 | Sabit ev istasyonu (SSID'siz) |
| -1 … -4 | Digipeater'lar, ek istasyonlar |
| -5 | Akıllı telefon (APRSdroid!) |
| -6 | Uydu / özel etkinlik operasyonu |
| -7 | El telsizi (HT) |
| -8 | Tekne, karavan, gemi |
| SSID | Kullanım |
|---|---|
| -9 | Araç (mobil) — en yaygın |
| -10 | iGate / yalnız internet istasyonu |
| -11 | Balon, uçak, uzay aracı |
| -12 | Tek yönlü tracker'lar, APRStt |
| -13 | Hava (meteoroloji) istasyonu |
| -14 / -15 | Kamyon / genel ek istasyon |
APRSdroid — Cepte APRS
APRSdroid Nedir?
Georg Lukas (DO1GL) tarafından geliştirilen açık kaynaklı Android APRS uygulaması. Telefonunu tam donanımlı bir APRS istasyonuna çevirir: konum beacon'ı gönderir, harita üzerinde istasyonları gösterir, mesajlaşır.
Google Play, F-Droid ve aprsdroid.org'dan indirilebilir.
3 Bağlantı Modu
- APRS-IS (İnternet): telsiz gerektirmez, WiFi/mobil veriyle bağlanır. En kolay başlangıç — ama RF'e çıkmaz.
- AFSK (Ses): telefonun hoparlör/mikrofonu telsize bağlanır; paketler ses olarak üretilir ve çözülür. Gerçek RF, sıfır ek maliyet.
- Bluetooth TNC (KISS): Mobilinkd TNC gibi cihazla telsize kablosuz bağlanır. En temiz RF çözümü.
Uygulamayı indir
Play Store / F-Droid / aprsdroid.org
Çağrı işaretini gir
Ayarlar → Callsign (ör. TA2ABC)
SSID seç
Telefon için -5 önerilir
Passcode gir
APRS-IS doğrulama kodu (aşağıya bak)
Bağlantı tipini seç
İnternet / AFSK / Bluetooth TNC
Start Tracking!
İstasyonun aprs.fi'de görünür
Passcode Nedir?
APRS-IS passcode, APRS-IS sunucularına paket gönderebilmek için gereken, çağrı işaretinden matematiksel olarak türetilen sayısal doğrulama kodudur (ör. 12345). Amacı ağa yalnızca lisanslı amatörlerin veri göndermesini sağlamaktır.
- Sadece dinlemek için passcode gerekmez (
-1ile salt-okunur bağlanılır) - RF modunda (AFSK / TNC) passcode gerekmez — lisansın yeterlidir
- APRSdroid ilk kurulumda passcode isteme bağlantısı sunar; ayrıca passcode üreteçleri vardır
- Passcode'unu paylaşma — çağrı işaretinle ağa veri basılmasına izin verir
aprs.fi — Canlı Harita
Ne İşe Yarar?
Hessu (OH7LZB) tarafından işletilen, APRS-IS verisini gerçek zamanlı haritada gösteren en popüler web servisi. Ücretsizdir.
- Canlı harita — dünyadaki tüm APRS istasyonları
- İz geçmişi — bir aracın günler öncesine kadar rotası
- Raw packets — ham paket dökümü (hata ayıklamada altın)
- Hava istasyonları — grafiklerle veri geçmişi
- Telemetri — balon/röle sensör verileri
- Kapsama — seni hangi digipeater/iGate duymuş
Neden Kullanılır?
İstasyonunun çalışıp çalışmadığını doğrulamanın en hızlı yolu: beacon gönder, aprs.fi'de çağrı işaretini ara. Görünüyorsa zincir çalışıyor demektir.
Aile fertleri seni yolculukta izleyebilir, kulüp etkinliğinde ekipler birbirini takip edebilir, balon uçuşları canlı izlenir. Kayıt olursan istasyonlarına isim verebilir ve API kullanabilirsin.